1. Giriş Son yıllarda birçok gerçek kişi, yurt dışı bankalarda açtıkları vadeli mevduat hesapları üzerinden faiz geliri elde etmektedir. Bu tür gelirlerde en sık karşılaşılan tereddütlerden biri, faiz gelirinin Türkiye’ye transfer edilmemesi halinde beyan edilip edilmeyeceği konusudur. Bu yazıda, yurt dışı mukimi bankalardan elde edilen faiz gelirlerinin, Türkiye’de hangi yılda elde edilmiş sayılacağı, beyan zorunluluğu ve çifte vergilendirmenin nasıl önleneceği konusu ele alınmaktadır. 2. Tam Mükellefiyet ve Yurt Dışı Gelirlerin Vergilendirilmesi Gelir Vergisi Kanunu’na göre; İkametgâhı Türkiye’de bulunanlar veya Bir takvim yılı içinde Türkiye’de altı aydan fazla kalanlar, Türkiye’de tam mükellef sayılmaktadır. Tam mükellef gerçek kişiler, Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri tüm kazanç ve iratlar üzerinden Türkiye’de gelir vergisine tabidir. Bu kapsamda, yurt dışındaki bankalarda bulunan vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirleri, Türkiye açısından menkul sermaye iradı niteliğindedir. 3. Yurt Dışı Faiz Gelirlerinde “Elde Edilme” Zamanı Yurt dışından elde edilen faiz gelirlerinde vergilendirme açısından en kritik nokta, gelirin hangi yılda elde edilmiş sayılacağıdır. Gelir Vergisi Kanunu’na göre: Yabancı ülkelerde elde edilen kazanç ve iratlar,-Türkiye’de hesaba intikal ettirildiği yılda veya-Türkiye’ye transfer edilmemiş olsa bile mükellefin gelire tasarruf edebildiği yılda elde edilmiş sayılır. Bu nedenle; Faiz gelirinin Türkiye’deki banka hesabına fiilen transfer edilmemiş olması, Gelirin elde edilmiş sayılmasına engel teşkil etmez. Faiz gelirinin, yurt dışındaki banka nezdinde hesap sahibinin tasarrufuna hazır hale gelmesi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi için yeterlidir. 4. Yurt Dışı Faiz Gelirlerinde Beyan Zorunluluğu Yurt dışından elde edilen faiz gelirleri; Türkiye’de tevkifata tabi tutulmamış ve İstisna kapsamına girmeyen menkul sermaye iratları arasında yer almaktadır. Bu tür gelirlerin, ilgili takvim yılında elde edilen tutarının: Beyan haddini aşması halinde, Yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi zorunludur. Özelgede yer alan olayda, yurt dışı bankadan elde edilen faiz geliri beyan sınırını aştığından, ilgili yıl için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerektiği açıkça ifade edilmiştir. 5. Yurt Dışında Ödenen Vergilerin Mahsubu Yurt dışı bankalar tarafından faiz geliri üzerinden kesilen vergiler söz konusu olabilir. Bu durumda, çifte vergilendirme gündeme gelmektedir. Gelir Vergisi Kanunu uyarınca; Yabancı ülkede ödenen vergiler, Türkiye’de aynı gelire isabet eden gelir vergisinden mahsup edilebilmektedir. Mahsup edilebilecek vergi tutarı, Türkiye’de bu gelire isabet eden vergi tutarını aşamaz. 6. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Açısından Durum Türkiye’nin birçok ülke ile imzaladığı Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları, faiz gelirlerinin hangi ülkede ve hangi oranlarda vergilendirileceğini düzenlemektedir. Özelgede yer alan örnekte; Faiz gelirinin vergileme hakkı esas itibarıyla Türkiye’ye aittir. Bununla birlikte, faiz geliri elde edilen ülkenin de belirli oranlarla vergi alma hakkı bulunmaktadır. Yurt dışında ödenen bu vergiler, Türkiye’de mahsup yoluyla dikkate alınabilmektedir. 7. Sonuç ve Değerlendirme Yurt dışındaki bankalarda bulunan vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirleri; Türkiye’ye transfer edilmemiş olsa dahi, Gelire tasarruf edilebildiği anda Türkiye’de elde edilmiş sayılmakta ve beyan sınırının aşılması halinde yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, yurt dışında ödenmiş vergiler, mevzuat ve ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları çerçevesinde Türkiye’de hesaplanan vergiden mahsup edilebilmektedir. ÖRNEK ÖZELGE _________________________________________________________________________________________________________ T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİstanbul DefterdarlığıGelir Kanunları Gelir Ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü    Sayı:E-62030549-120-104127405.08.2024Konu:Yurtdışından elde edilen faiz gelirinin vergilendirilmesi.  İlgi:12.03.2024 tarihli 1217483 sayılı özelge talep formu. İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden; 2023 takvim yılında serbest meslek kazancı, kira geliri (gayrimenkul sermaye iradı) ve yurt dışı mukimi bir bankada (……) bulunan vadeli mevduat hesabınız kaynaklı 28.415,54 USD faiz geliri (menkul sermaye iradı) elde ettiğiniz, ancak 2022 ve 2023 takvim yıllarında yurt dışı mukimi bankada bulunan hesabınızdan Türkiye’deki mevcut hesabınıza herhangi bir para transferi yapılmadığı belirtilerek, Türkiye’de yer alan banka hesabına transfer edilmeyen bu faiz gelirlerinin yıllık gelir vergisi beyannamenize dahil edilip edilmeyeceği hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmış olup konuya ilişkin Başkanlığımız görüşüne aşağıda yer verilmiştir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinde Türkiye’de yerleşmiş olan gerçek kişilerin Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirileceği hükme bağlanmış olup, anılan Kanunun 4 üncü maddesinde; “Aşağıda yazılı kimseler Türkiye’de yerleşmiş sayılır: 1.İkametgâhı Türkiye’de bulunanlar (İkametgâh, Kanunu Medeninin 19 uncu ve müteakip maddelerinde yazılı olan yerlerdir); 2.Bir takvim yılı içinde Türkiye’de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar (Geçici ayrılmalar Türkiye’de oturma süresini kesmez.)”, – 75 inci maddesinin birinci fıkrasında;  “Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkül sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır. “, – 85 inci maddesinde; “Mükellefler, ikinci maddede yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname verirler. Bu kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması zorunludur. … Yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlar: 1. Mükellefin bunları Türkiye’de hesaplarına intikal ettirdiği yılda; 2. Türkiye’de hesaplara intikal ettirilmemesinin mükellefin iradesi dışındaki sebeplerden ileri geldiği tevsik olunan hallerde, mükellefin bunlara tasarruf edebildiği yılda; Elde edilmiş sayılır.”, – 86 ncı maddesinde; “- Aşağıda belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dâhil edilmez. 1. Tam mükellefiyette; … d) Bir takvim yılı içinde elde edilen ve toplamı 600 milyon lirayı (323 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2023 yılı için 8.400 TL.) aşmayan, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratları.”, – 123 üncü maddesinde ise; “Tam mükellefiyete tabi mükelleflerin yabancı memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratlardan mahallinde ödedikleri benzeri vergiler, Türkiye’de tarh edilen Gelir Vergisi’nin yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kısmından indirilir. Birinci fıkra hükmünce indirilecek miktar Gelir Vergisi’nin yabancı memleketlerde elde edilen kazanç ve iratlara isabet eden kısmından fazla olduğu takdirde, aradaki fark nazara alınmaz. …” hükümlerine yer verilmiştir. Ayrıca, Gelir Vergisi Kanunu uygulamasında vergiyi doğuran olay gelirin elde edilmesiyle gerçekleşmekte olup gelirin elde edilmesi menkul sermaye iratlarında hukuki ve ekonomik tasarrufun gerçekleşmesine bağlanmıştır. Hukuki ve ekonomik tasarrufun gerçekleşmesinde, gelirin sahibi tarafından talep edilebilir hale gelmesi anlamına gelen hukuki tasarruf aşaması, gelirin istendiği anda sahibine ödenecek hale gelmesi anlamına gelen ekonomik tasarruf aşamasınca izlenmekte olup söz konusu menkul sermaye iradının fiilen tahsil edilip edilmemesi gelirin elde edilmesine etki etmemektedir. Yurt dışından elde edilen menkul sermaye iratlarında da gelirin elde edilmesi için gelire tasarruf edilmesi şartı aranmakta olup, yurt dışından elde edilen gelirlerin Türkiye’deki hesabınıza transfer edilmemiş olması gelirin elde edilmiş sayılmasına engel teşkil etmemektedir. Dolayısıyla, yurt dışı mukimi bankada (……) bulunan vadeli mevduat hesabınız nezdinde elde etmiş olduğunuz faiz gelirleri, söz konusu gelire tasarruf edebildiğiniz yılda elde edilmiş sayılmakta olup, söz konusu faiz gelirinin Gelir Vergisi Kanununun 85 inci ve 86 ncı maddeleri uyarınca tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul sermaye iratları için öngörülen beyan haddini (2023 yılı için 8.400 -TL) aşması nedeniyle, ilgili takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti ile İsviçre Konfederasyonu Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması hükümleri 1/1/2013 tarihinden itibaren uygulanmakta olup Anlaşmanın “Faiz” başlıklı 11 inci maddesinin 1 ve 2 nci fıkralarında; “1. Bir Akit Devlette doğan ve diğer Akit Devletin bir mukimine ödenen faiz, bu diğer Devlette vergilendirilebilir. 2.Bununla beraber bu faiz, elde edildiği Akit Devlette ve o Devletin mevzuatına göre de vergilendirilebilir; ancak, faizin gerçek lehdarı diğer Akit Devletin bir mukimi ise, bu şekilde alınacak vergi, aşağıdaki oranları aşmayacaktır: a) Eximbank ya da amacı ihracatı teşvik etmek olan benzeri bir kuruluş tarafından ihracatı teşvik etmek amacıyla verilen, garanti edilen ya da sigortalanan bir borç ya da kredi yönünden, faizin gayrisafi tutarının yüzde 5’i; b) faiz bir banka tarafından elde edilmişse, faizin gayrisafi tutarının yüzde 10’u; c) tüm diğer durumlarda faizin gayrisafi tutarının yüzde 10’u. Akit Devletlerin yetkili makamları, bu sınırlamaların uygulama şeklini karşılıklı anlaşma ile belirleyeceklerdir.“ hükümleri yer almaktadır. Diğer taraftan, Anlaşma’ya ek Protokol’ün 3 üncü maddesinde ise; “2 nci fıkranın (c) bendinde belirtilen orana bakılmaksızın, Akit Devletler, iç mevzuatları uyarınca %15 oranına kadar bir vergi uygulayabilirler.“ hükmü yer almaktadır. Buna göre; İsviçre’deki bir bankadan tarafınıza yapılan faiz ödemelerini vergileme hakkı Türkiye’ye ait bulunmakta olup, vergilendirme iç mevzuat hükümlerine göre yapılacaktır. Bununla birlikte İsviçre’nin de bu gelirleri Anlaşmaya ek Protokolün 3 üncü madde fıkra hükmüne göre, faiz tutarının %15’ini aşmayacak şekilde vergileme hakkı bulunmaktadır. Çifte vergilendirme, İsviçre’de ödenen verginin, Anlaşmanın “Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi” başlıklı 22 nci maddesinin 2 nci fıkrası (a) alt bendi hükmü çerçevesinde, Türkiye’de bu gelire ilişkin olarak ödenecek vergiden mahsup edilmesi suretiyle önlenecektir. Bu çerçevede, yurt dışından elde etmiş olduğunuz söz konusu gelirle ilgili olarak anılan ülkede ödenen vergilerin de, beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarından, 193 sayılı Kanunun 123 üncü maddesi hükümleri çerçevesinde indirilmesi mümkün bulunmaktadır. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER _________________________________________________________________________________________________________ Büyükbaş Hayvanların Tırnak Bakımı Faaliyeti Serbest Meslek mi, Ticari Kazanç mı? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.