Şirketlerin çalışan motivasyonunu artırmak, müşterileriyle ticari ilişkilerini güçlendirmek ve tedarikçileriyle iş süreçlerini daha verimli yürütmek amacıyla yaptığı yemek, konaklama ve çiçek harcamalarının vergisel durumu uygulamada sıkça tartışılmaktadır. Özellikle bu tür giderlerin kurum kazancından indirilebilip indirilemeyeceği ve bu harcamalara ait KDV’nin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı, birçok işletme için önemli bir vergi planlama başlığıdır. Bursa Defterdarlığı tarafından verilen 09.09.2024 tarihli özelgede, ekmeklik un imalatı faaliyeti yürüten bir şirketin buğday hasat ve alım dönemlerinde çalışanlarının motivasyonunu artırmak amacıyla yemek organizasyonları düzenlediği, ayrıca müşterileri ve mal tedarik ettiği firma yöneticileriyle ilişkileri güçlendirmek amacıyla yemek organizasyonları yaptığı ve bazı davetler için çiçek giderlerine katlandığı belirtilmiştir. Bu yazıda söz konusu şirket, telif sorunu yaşamamak amacıyla (A) Şirketi olarak anılacaktır. Özelgede, bu harcamaların kurum kazancından gider olarak indirilebilip indirilemeyeceği ile bu giderlere ait KDV’nin indirim konusu yapılıp yapılamayacağı değerlendirilmiştir. Motivasyon Amaçlı Yemek Giderleri Kurum Kazancından Düşülebilir mi? 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde, safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının 1 numaralı bendinde ise ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde indirilebileceği hükme bağlanmıştır. Özelgede yapılan açıklamaya göre, ticari kazancın elde edilmesi ve sürdürülmesi için yapılan genel giderlerin indirilebilmesi için söz konusu harcamalar ile kazancın elde edilmesi ve idamesi arasında doğrudan ve açık bir illiyet bağının bulunması gerekmektedir. Ayrıca giderin işin önemi ölçüsünde yapılması ve keyfi, kişisel ihtiyaç niteliğinde olmaması da aranmaktadır. Bu şartları taşımayan harcamaların ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün değildir. Çalışanlara Verilen Yemek Her Zaman Ücret Sayılır mı? Özelgede, Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesi kapsamında ücretin tanımı ile 23 üncü maddede yer alan yemek istisnasına da yer verilmiştir. Ayrıca işveren tarafından hizmet erbabına yemek verilmesi suretiyle sağlanan menfaatlerin bazı durumlarda ücret olarak değerlendirilebileceği belirtilmiştir. Ancak somut olayda vergi idaresi, çalışanların, müşterilerin ve tedarikçi firma yöneticilerinin birlikte yer aldığı yemek organizasyonu için ödenen bedelin, ücretliye sağlanan bir menfaat olarak kabul edilmemesi gerektiğini açıkça ifade etmiştir. Başka bir ifadeyle, bu özelgede anlatılan olay bakımından söz konusu yemek organizasyonu ücret hükümleriyle ilişkilendirilmemiştir. Bu sonuç, özellikle temsil ve ağırlama niteliği taşıyan toplu organizasyonlar bakımından önem taşımaktadır. Müşteriler ve Tedarikçiler İçin Yapılan Yemek Giderleri Gider Yazılır mı? Özelgede ulaşılan sonuca göre, şirket çalışanlarına, müşterilere ve mal tedarik edilen firma yöneticilerine temsil ve ağırlama kapsamında yapılan yemek, konaklama ve çiçek giderleri; işle ilgili olmak, işin önemi ölçüsünde yapılmak, kişisel ihtiyaçlar kapsamında keyfi harcama niteliği taşımamak ve fatura ile belgelendirilmek şartıyla kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilir. Bu nedenle somut olayda, (A) Şirketinin çalışan motivasyonunu artırmak ve iş ilişkilerini sağlıklı yürütmek amacıyla yaptığı bu tür harcamalar, temsil ve ağırlama gideri kapsamında değerlendirilmiştir. Vergi idaresinin yaklaşımı, harcamanın doğrudan ticari faaliyetle bağlantılı olmasına ve işletme amacına hizmet etmesine dayanmaktadır. Konaklama ve Çiçek Giderleri İçin de Aynı Sonuç Geçerli mi? Evet. Özelgede yalnızca yemek organizasyonu değil, temsil ve ağırlama kapsamında yapılan konaklama ve çiçek giderleri de birlikte değerlendirilmiştir. Vergi idaresi, bu harcamaların da işle ilgili olması, işin önemi ölçüsünde yapılması, keyfi nitelik taşımaması ve fatura ile tevsik edilmesi şartıyla gider olarak dikkate alınabileceğini belirtmiştir. Bu yaklaşım, çalışan davetleri, müşteri ilişkileri ve tedarikçi iletişimi çerçevesinde yapılan bazı organizasyonel harcamaların vergi mevzuatında tamamen dışlanmadığını, ancak bunların ticari faaliyetle bağının açık biçimde kurulması gerektiğini göstermektedir. Bu Giderlere Ait KDV İndirilebilir mi? 3065 sayılı KDV Kanununun 29 uncu maddesinde, mükelleflerin faaliyetlerine ilişkin kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri belgelerde gösterilen KDV’yi indirebilecekleri hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanunun 30/d maddesinde ise gelir ve kurumlar vergisi bakımından indirimi kabul edilmeyen giderlere ait KDV’nin indirilemeyeceği belirtilmiştir. Özelgede bu çerçevede yapılan değerlendirmeye göre, çalışanlara, müşterilere ve tedarikçi firma yöneticilerine yönelik temsil ve ağırlama kapsamında yapılan yemek, konaklama ve çiçek giderlerinin gelir ve kurumlar vergisi bakımından gider olarak dikkate alınması kaydıyla, bu işlemler için ödenen KDV’nin de indirim konusu yapılması mümkündür. Yani KDV indirimi, esas olarak harcamanın kurum kazancının tespitinde kabul edilen bir gider olmasına bağlanmıştır. Özelgedeki Somut Olay Nasıl Sonuçlandı? Somut olayda, (A) Şirketinin çalışanları, müşterileri ve mal tedarik ettiği firma yöneticileri için düzenlediği yemek organizasyonları ile davetler için gönderdiği çiçek giderleri, ücret niteliğinde değil temsil ve ağırlama gideri niteliğinde değerlendirilmiştir. Ayrıca bu giderlerin, işle ilgili olması, işin önemi ölçüsünde yapılması, keyfi olmaması ve belgeye dayanması şartıyla kurum kazancından indirilebileceği kabul edilmiştir. Aynı şekilde, bu giderlere ait KDV’nin de indirim konusu yapılabileceği belirtilmiştir. Bununla birlikte özelgede, söz konusu giderler bakımından muvazaalı bir durum tespit edilmesi halinde gerekli tarhiyat ve cezai işlemlerin yapılacağı da ayrıca vurgulanmıştır. Bu nedenle giderin mahiyetinin ve belgelendirilmesinin büyük önem taşıdığı açıktır. Sonuç Bursa Defterdarlığının 09.09.2024 tarihli özelgesine göre, çalışan motivasyonu ve iş ilişkilerinin geliştirilmesi amacıyla yapılan yemek organizasyonları ile temsil ve ağırlama kapsamında gerçekleşen konaklama ve çiçek giderleri, somut olay özelinde kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilmektedir. Bunun için harcamanın işle ilgili olması, işin önemi ölçüsünde yapılması, keyfi kişisel harcama niteliğinde olmaması ve fatura ile belgelendirilmesi gerekmektedir. Aynı özelgeye göre, bu giderler gelir ve kurumlar vergisi bakımından kabul edilen gider niteliği taşıdığı sürece, bunlara ait KDV’nin de indirim konusu yapılması mümkündür. Dolayısıyla şirketlerin çalışan, müşteri ve tedarikçi ilişkileri kapsamında yaptığı temsil ve ağırlama harcamalarında esas belirleyici unsur, harcamanın ticari faaliyetle açık ve doğrudan bağlantılı olmasıdır. NoSoruCevap1Motivasyon amacıyla düzenlenen şirket yemeği gider yazılır mı?Evet. Özelgedeki somut olaya göre, işle ilgili olması, işin önemi ölçüsünde yapılması, keyfi olmaması ve fatura ile belgelendirilmesi şartıyla gider olarak dikkate alınabilir.2Çalışanlara verilen yemek her zaman ücret sayılır mı?Hayır. Bu özelgede, çalışanlar, müşteriler ve tedarikçilerin birlikte yer aldığı yemek organizasyonu ücret hükümleriyle ilişkilendirilmemiştir.3Müşteri yemeği vergi açısından gider yazılabilir mi?Evet. Temsil ve ağırlama kapsamında, ticari işle ilgili ve belgeli olması şartıyla gider yazılabilir.4Tedarikçi firma yöneticilerine verilen yemek gider kabul edilir mi?Evet. Özelgede bu tür harcamalar da temsil ve ağırlama kapsamında değerlendirilmiştir.5Çiçek ve çelenk giderleri kurum kazancından indirilebilir mi?Evet. İşle ilgili, ölçülü, keyfi olmayan ve fatura ile belgelendirilen çiçek giderleri gider olarak dikkate alınabilir.6Konaklama giderleri de aynı kapsamda değerlendiriliyor mu?Evet. Özelgede temsil ve ağırlama kapsamında yapılan konaklama giderlerinin de aynı şartlarla gider yazılabileceği belirtilmiştir.7Bu giderlere ait KDV indirilebilir mi?Evet. Gelir ve kurumlar vergisi açısından gider kabul edilmesi şartıyla bu giderlere ait KDV indirilebilir.8Hangi durumda KDV indirimi mümkün olmaz?Gelir veya kurumlar vergisi bakımından indirimi kabul edilmeyen giderlere ait KDV indirilemez.9Temsil ve ağırlama giderlerinde en önemli şart nedir?Gider ile ticari kazancın elde edilmesi ve sürdürülmesi arasında doğrudan ve açık bir bağ bulunmasıdır.10Bu özelgeden çıkan en önemli sonuç nedir?Çalışanlar, müşteriler ve tedarikçiler için yapılan temsil ve ağırlama kapsamındaki yemek, konaklama ve çiçek giderleri, somut olayda gider yazılabilir ve bunlara ait KDV indirilebilir kabul edilmiştir. T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIBursa DefterdarlığıGelir Kanunları Grup Müdürlüğü    Sayı:E-45404237-130[I-23-110]-21882409.09.2024Konu:Motivasyon Amacıyla Düzenlenen Yemeğe İlişkin Giderler       İlgi:…tarihli özelge başvuru formunuz.  İlgide kayıtlı özelge başvuru formunda, ekmeklik un imalatı faaliyetinde bulunduğunuzu, buğday hasat ve alım dönemlerinde motivasyonlarını arttırmak için şirket çalışanlarına, daha sağlıklı ilişkiler kurmak için de müşterileri ile mal tedarik edilen firma yöneticilerine yemek organizasyonları yapıldığı, ayrıca müşteri ve çalışanların bir kısım davetlerine gönderilmiş olan çiçek (çelenk) giderlerinizin bulunduğunu belirtilerek söz konusu harcamaların kurum kazancından gider olarak düşülüp düşülemeyeceği ve harcamalara ait katma değer vergisinin (KDV) indiriminin mümkün olup olmadığı hususlarında Başkanlığımız görüşü talep edilmiştir. KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “Safi Kurum Kazancı” başlıklı 6 ncı maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “İndirilecek giderler” başlıklı 40 ıncı maddesinde safi kazancın tespit edilmesinde indirilecek giderler sayılmış olup, maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safı kazancın tespitinde indirilebileceği belirtilmiştir. Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler, Gelir Vergisi Kanununda ve Kurumlar Vergisi Kanununda sayılan kanunen kabul edilmeyen giderler dışında kalan ticari organizasyona bağlı olarak yapılan giderlerdir ve bunlara işletme gideri de denebilir. Yapılan genel giderlerin indirim konusu yapılabilmesi için, söz konusu giderlerle kazancın elde edilmesi ve idamesi arasında doğrudan ve açık bir illiyet bağının bulunması ve işin önemi ölçüsünde yapılması gerekmekte olup, bu mahiyette olmayan giderlerin ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılabilmesi mümkün değildir. Aynı Kanunun, – “Ücretin tarifi” başlıklı 61 inci maddesinde, “Ücret, işverene tabi ve belirli bir iş yerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez. ...”, – 23 üncü maddesinde, “Aşağıda yazılı ücretler Gelir Vergisinden istisna edilmiştir; … 8. Hizmet erbabına işverenlerce yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatler (İşverenlerce, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 800 000 lirayı (323 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2023 yılında uygulanmak üzere 110 TL.) aşmaması ve buna ilişkin ödemenin yemek verme hizmetini sağlayan mükelleflere yapılması şarttır. Ödemenin bu tutarı aşması halinde, aşan kısım ile hizmet erbabına yemek bedeli olarak nakten yapılan ödemeler ve bu amaçla sağlanan menfaatler ücret olarak vergilendirilir.) …”, hükümlerine yer verilmiştir. Anılan Kanunun “Vergi tevkifatı” başlıklı 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, tevkifat yapmakla yükümlü olanlar sayılmış ve aynı fıkranın (1) numaralı bendinde, hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre, tevkifat yapılacağı hüküm altına alınmıştır. 322 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, işveren tarafından hizmet erbabına yemek verilmesi suretiyle sağlanan menfaatlere uygulanacak istisnaya yönelik ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, işveren tarafından hizmet erbabına yemek verilmesi suretiyle sağlanan menfaatler, 193 sayılı Kanunun 61 inci maddesi kapsamında ücret olarak değerlendirilmekte ve istisna kapsamına girmeyen menfaatler ücret olarak vergilendirilmektedir. Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, çalışanlarının ve şirket alıcıları ile tedarikçileriyle olan ilişkilerin sağlıklı ve daha verimli geçmesini sağlamak amacıyla her yıl şirket çalışanları, müşteri ve firma yöneticilerinin de yer aldığı yemek organizasyonu için ödenen bedelin, ücretliye sağlanan bir menfaat olarak kabul edilerek ücret hükümleriyle ilişkilendirilmemesi gerekmektedir. Diğer taraftan, Şirketiniz çalışanlarına, müşterilerinize ve mal tedarik ettiğiniz firma yöneticilerine temsil ve ağırlama kapsamında yapılan yemek, konaklama ve çiçek giderlerinin işiniz ile ilgili olması, işin önemi ölçüsünde yapılması, kişisel ihtiyaçlar kapsamında keyfi olarak yapılan harcamalardan olmaması ve fatura ile belgelendirilmesi şartıyla, Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin (1) numaralı bendi kapsamında kurum kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır. Ayrıca, söz konusu giderlere ilişkin muvazaalı bir durumun tespit edilmesi durumunda gerekli tarhiyat ve cezai işlemlerin yapılacağı tabiidir. KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN: 3065 sayılı KDV Kanununun; – 29/1 inci maddesinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV’den faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV’yi indirebilecekleri, – 30/d maddesinde, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler (5520 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazançlar ile Gelir Vergisi Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendine göre işletme aleyhine oluşan farklara ilişkin ithalde veya sorumlu sıfatıyla ödenen katma değer vergisi ile yurt içindeki işlemlerde mal teslimi veya hizmet ifasında bulunan mükellefler tarafından ilgili vergilendirme döneminde beyan edilerek ödenen katma değer vergisi hariç) dolayısıyla ödenen KDV’nin mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den indirilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre, Şirketiniz çalışanlarına, müşterilerinize ve mal tedarik ettiğiniz firma yöneticilerine temsil ve ağırlama kapsamında yapılan yemek, konaklama ve çiçek giderlerinin Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde gider olarak dikkate alınması kaydıyla bu işlemler için ödenen KDV’nin indirim konusu yapılması mümkündür. Bilgi edinilmesini rica ederim. İmza                               (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Hesaplama Araçları