295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı, işletmenin ödediği ancak izleyen hesap döneminden daha sonraki yıllarda indirim konusu yapılabilecek vergi ve fonların izlendiği aktif karakterli bir hesaptır. Bu hesabın temel özelliği, peşin ödenmiş vergi ve fonların uzun vadeli bölümünü göstermesidir. Peşin ödenmiş bir vergi veya fonun mahsup ya da indirim hakkı bir yıl içerisinde kullanılabilecek hale geldiğinde söz konusu tutar artık uzun vadeli nitelik taşımaz. Bu durumda 295 hesapta bulunan ilgili tutar 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına aktarılır. Dolayısıyla temel muhasebe akışı: 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar → 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar → İlgili Vergi Borcu ile Mahsup şeklinde ifade edilebilir. 295 hesap, verginin kendisini bir gider olarak göstermek için değil, işletmenin ileriki yıllarda indirim veya mahsup konusu yapabileceği uzun vadeli vergi alacağını izlemek amacıyla kullanılır. 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı Nedir? Tekdüzen Hesap Planındaki açıklamaya göre: 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı, izleyen yıldan sonraki yıllarda indirim konusu yapılabilecek olan peşin ödenen vergi ve fonların izlendiği hesaptır. Hesabın işleyişi: Gelecek dönemden daha sonraki yıllarda indirim konusu yapılabilecek vergi ve fonlar ödendiğinde 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına borç kaydedilir. Karşılığında ödeme yapılan banka, kasa veya ilgili hesap alacaklandırılır. İndirilebilme veya mahsup süresi bir yılın altına düştüğünde tutar kısa vadeli hale gelir. Kısa vadeli hale gelen tutar 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına borç kaydedilir. Aynı tutar 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına alacak kaydedilerek uzun vadeli sınıflandırma sona erdirilir. 295 Hesabının Muhasebe Niteliği 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı: Duran varlıklar grubunda yer alır. Diğer duran varlık niteliğindedir. Aktif karakterlidir. Normal olarak borç bakiyesi verir. Uzun vadeli peşin ödenmiş vergi ve fonları izler. İzleyen hesap döneminden daha sonraki yıllarda mahsup veya indirim konusu yapılacak tutarlar için kullanılır. Vadesi bir yılın altına düşen tutarlar 193 hesaba aktarılır. Vergi türü, dönem ve mahsup yılı bazında alt hesaplarda izlenmesi uygundur. Amortismana tabi değildir. Kendisinden vergi gideri doğrudan hesaplanmaz. Esas olarak bilanço sınıflandırması ve vergi alacağının dönemsel takibi amacıyla kullanılır. Örnek alt hesaplar: 295.01 Gelecek Yıllarda Mahsup Edilecek Vergiler 295.02 Uzun Vadeli Peşin Ödenen Kurumlar Vergisi 295.03 Uzun Vadeli Peşin Ödenen Gelir Vergileri 295.04 Uzun Vadeli Vergi Kesintileri 295.05 Gelecek Yıllarda Mahsup Edilecek Fonlar 295.06 Diğer Uzun Vadeli Peşin Ödenmiş Vergiler ve Fonlar 295 Hesabının İşleyişi İzleyen hesap döneminden daha sonraki bir yılda mahsup veya indirim konusu yapılabilecek vergi ödendiğinde: 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı borçlandırılır. Ödeme şekline göre: 102 Bankalar, 100 Kasa veya ilgili hesap alacaklandırılır. İndirilebilme veya mahsup süresi bir yılın altına indiğinde: 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı borçlandırılır. 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı alacaklandırılır. Mahsup zamanı geldiğinde ise 193 hesap, ilgili vergi borcu karşılığında kapatılır. 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı Muhasebe Kayıt Örnekleri Örnek 1: İki Yıldan Sonra Mahsup Edilecek Verginin Peşin Ödenmesi (A) Holding A.Ş.’nin özel bir işlem nedeniyle 600.000 TL tutarında vergiyi peşin ödediği ve bu tutarın ilgili mevzuat kapsamında iki yıl sonra hesaplanacak vergi borcundan mahsup edileceği varsayılmıştır. Ödeme banka aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. HesapBorçAlacak295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar600.000295.01 Gelecek Yıllarda Mahsup Edilecek Vergiler600.000102 Bankalar600.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı600.000Toplam600.000600.000 Verginin mahsup dönemi bir yıldan daha uzun olduğundan tutar 193 yerine 295 hesapta izlenmiştir. Örnek 2: Uzun Vadeli Verginin Kısa Vadeli Hale Gelmesi Bir önceki örnekte 295 hesapta izlenen 600.000 TL tutarın mahsup dönemine artık 10 ay kaldığı belirlenmiştir. Tutar kısa vadeli 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına aktarılmıştır. HesapBorçAlacak193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar600.000193.01 Mahsup Edilecek Vergiler600.000295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar600.000295.01 Gelecek Yıllarda Mahsup Edilecek Vergiler600.000Toplam600.000600.000 Bu kayıtla 295 hesabın ilgili alt hesabı kapanmış ve tutar dönen varlıklar içerisinde izlenmeye başlanmıştır. Örnek 3: 193 Hesaba Aktarılan Verginin Vergi Borcundan Mahsup Edilmesi (A) Holding A.Ş.’nin 193 hesapta izlediği 600.000 TL peşin ödenmiş verginin ilgili dönemde tahakkuk eden vergi borcundan mahsup edildiği varsayılmıştır. HesapBorçAlacak360 Ödenecek Vergi ve Fonlar600.000360.01 Mahsup Edilecek Vergi Borcu600.000193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar600.000193.01 Mahsup Edilecek Vergiler600.000Toplam600.000600.000 Bu kayıtla peşin ödenen vergi, ilgili vergi borcundan mahsup edilmiştir. Örnek 4: Birden Fazla Yıla Ait Peşin Ödenmiş Vergilerin 295 Hesapta İzlenmesi (B) Sanayi A.Ş.’nin ileriki yıllarda mahsup edilmek üzere ödediği toplam 1.500.000 TL verginin: 500.000 TL’si ikinci yıl, 400.000 TL’si üçüncü yıl, 600.000 TL’si dördüncü yıl mahsup edilecektir. Tamamı bir yıldan uzun vadeli olduğu için 295 hesapta alt hesaplara ayrılmıştır. HesapBorçAlacak295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar1.500.000295.01 İkinci Yıl Mahsup Edilecek Vergiler500.000295.02 Üçüncü Yıl Mahsup Edilecek Vergiler400.000295.03 Dördüncü Yıl Mahsup Edilecek Vergiler600.000102 Bankalar1.500.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı1.500.000Toplam1.500.0001.500.000 Bu tür alt hesap kullanımı, hangi vergi tutarının hangi yılda mahsup edileceğinin izlenmesini kolaylaştırır. Örnek 5: 295 Hesaptaki Verginin Kısmen 193 Hesaba Aktarılması (B) Sanayi A.Ş.’nin 295 hesabında 1.500.000 TL bulunmaktadır. Dönem sonu vade incelemesinde: 500.000 TL’nin gelecek 12 ay içinde, 1.000.000 TL’nin daha sonraki yıllarda mahsup edileceği belirlenmiştir. Yalnızca kısa vadeli hale gelen bölüm 193 hesaba aktarılmıştır. HesapBorçAlacak193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar500.000193.01 Gelecek Dönemde Mahsup Edilecek Vergiler500.000295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar500.000295.01 İkinci Yıl Mahsup Edilecek Vergiler500.000Toplam500.000500.000 Aktarım sonrası 295 hesapta 1.000.000 TL uzun vadeli vergi alacağı kalmıştır. Örnek 6: Uzun Vadeli Vergi Kesintisinin 295 Hesapta İzlenmesi (C) Hizmet A.Ş.’nin elde ettiği diğer olağan gelir ve kar kapsamındaki bir gelir üzerinden üçüncü kişi tarafından 350.000 TL vergi kesintisi yapıldığı ve bu tutarın ilgili mevzuat gereği ancak iki yıl sonra hesaplanacak vergi borcundan mahsup edilebileceği varsayılmıştır. Örnekte tahsil edilen net tutar 1.650.000 TL, brüt gelir ise 2.000.000 TL’dir. HesapBorçAlacak102 Bankalar1.650.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı1.650.000295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar350.000295.04 Uzun Vadeli Vergi Kesintileri350.000649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar2.000.000649.01 İlgili Gelir2.000.000Toplam2.000.0002.000.000 Bu örnek yalnızca 295 hesabın uzun vadeli mahsup hakkı doğuran vergi kesintilerinde teorik çalışma mantığını göstermektedir. Somut işlemin vergi mevzuatı ayrıca değerlendirilmelidir. Örnek 7: Peşin Ödenmiş Fonun Uzun Vadeli Olarak İzlenmesi (A) Enerji A.Ş.’nin özel bir düzenleme kapsamında 450.000 TL tutarında fonu peşin ödediği ve bu fon tutarının iki yıl sonra doğacak yükümlülükten mahsup edileceği varsayılmıştır. HesapBorçAlacak295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar450.000295.05 Gelecek Yıllarda Mahsup Edilecek Fonlar450.000102 Bankalar450.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı450.000Toplam450.000450.000 Fonun mahsup süresi bir yılın altına indiğinde 193 hesaba aktarılması gerekir. Örnek 8: 295 Hesabın Tamamen Kısa Vadeli Hale Gelerek Kapatılması (C) Teknoloji A.Ş.’nin dönem sonunda 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabında bulunan 900.000 TL tutarın tamamının takip eden hesap dönemi içerisinde mahsup edileceği belirlenmiştir. Tutarın tamamı 193 hesaba aktarılmıştır. HesapBorçAlacak193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar900.000193.09 Gelecek Dönemde Mahsup Edilecek Vergi ve Fonlar900.000295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar900.000295.09 Uzun Vadeli Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar900.000Toplam900.000900.000 Bu işlem sonucunda 295 hesabın bakiyesi sıfırlanmıştır. 295 Hesabın Temel Muhasebe Akışı 295 hesabın işleyişi üç aşamada özetlenebilir. 1. Uzun Vadeli Peşin Verginin Ödenmesi HesapBorçAlacak295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar500.000295.01 Uzun Vadeli Peşin Vergi500.000102 Bankalar500.000102.01 Türk Lirası Mevduat Hesabı500.000Toplam500.000500.000 2. Mahsup Süresi Bir Yılın Altına Düştüğünde HesapBorçAlacak193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar500.000193.01 Peşin Ödenen Vergi500.000295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar500.000295.01 Uzun Vadeli Peşin Vergi500.000Toplam500.000500.000 3. Vergi Borcundan Mahsup Edildiğinde HesapBorçAlacak360 Ödenecek Vergi ve Fonlar500.000360.01 İlgili Vergi Borcu500.000193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar500.000193.01 Peşin Ödenen Vergi500.000Toplam500.000500.000 Dolayısıyla temel akış: 295 → 193 → Vergi Borcundan Mahsup şeklindedir. 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar ile 295 Hesap Arasındaki Fark 193 ve 295 hesaplar aynı ekonomik niteliğe sahip peşin ödenmiş vergi ve fonların farklı vadelerde izlenmesini sağlar. Ölçüt193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar295 Peşin Ödenen Vergiler ve FonlarHesap grubuDönen varlıkDuran varlıkMahsup süresiBir yıl içindeBir yıldan uzunHesap karakteriAktifAktifNormal bakiyeBorçBorçVade kısaldığındaHesapta kalır193’e aktarılır Basit ifadeyle: Yakın dönemde mahsup edilecek vergi → 193 Daha sonraki yıllarda mahsup edilecek vergi → 295 şeklinde ayrım yapılabilir. 295 Hesap ile Vergi Gideri Aynı Şey midir? Hayır. 295 hesapta bulunan tutar bir gider hesabı değildir. Örneğin işletme 500.000 TL vergiyi peşin ödemiş ancak bu tutarı iki yıl sonra hesaplanacak vergi borcundan mahsup edebilecekse, ödeme anında işletme açısından uzun vadeli bir vergi alacağı oluşur. Bu tutar: 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabında izlenir. Mahsup edildiğinde ise ilgili vergi yükümlülüğünden düşülür. Dolayısıyla 295 hesabın borçlandırılması doğrudan dönem kârını azaltan bir gider kaydı anlamına gelmez. 295 Hesap ile 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Arasındaki Fark Ölçüt295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar360 Ödenecek Vergi ve FonlarBilanço tarafıAktifPasifNiteliğiVergi alacağı/mahsup hakkıVergi borcuNormal bakiyeBorçAlacakZamanlamaÖnceden ödenmişÖdenecek yükümlülükİlişkiSonradan mahsup edilebilirMahsup sonucu azalabilir Örneğin: 360 vergi borcu: 800.000 TL 193 peşin ödenen vergi: 500.000 TL ise mahsup sonrasında kalan ödenecek vergi 300.000 TL olabilir. 295 hesapta bulunan tutar ise önce vadesi kısaldığında 193 hesaba aktarılır. 295 Hesapta Hangi Vergi ve Fonlar İzlenebilir? Tekdüzen Hesap Planı tanımı belirli bir vergi türünü tek tek saymamaktadır. Esas kriter: Peşin ödenen vergi veya fonun izleyen yıldan sonraki yıllarda indirim ya da mahsup konusu yapılabilecek olmasıdır. Bu nedenle işlemin hukuki yapısına göre: Uzun vadede mahsup edilecek vergiler, Uzun vadede mahsup edilecek vergi kesintileri, Gelecek yıllarda indirim konusu olacak fonlar, Diğer uzun vadeli peşin vergi ödemeleri 295 hesap kapsamında değerlendirilebilir. Ancak her vergi ödemesinin otomatik olarak 295 hesaba alınması doğru değildir. Geçici Vergi 295 Hesapta İzlenir mi? Normal şartlarda geçici vergi kısa vadeli bir vergi niteliğindedir ve yıllık vergi hesaplamasında mahsup edilir. Bu nedenle olağan geçici vergi uygulamasında 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı kullanımı gündeme gelir. Geçici verginin sırf “peşin ödenmiş vergi” olması, otomatik olarak 295 hesabın kullanılmasını gerektirmez. 295 hesabın temel şartı, mahsup veya indirim süresinin izleyen yıldan sonraki yıllara uzanmasıdır. Stopaj Yoluyla Kesilen Vergiler 295 Hesapta İzlenir mi? Stopaj yoluyla kesilen vergilerde hangi hesabın kullanılacağı, mahsup süresine ve verginin niteliğine göre değerlendirilmelidir. Eğer vergi kesintisi yakın dönemde yıllık beyannamede mahsup edilecekse 193 hesap daha uygun olabilir. Ancak özel bir mevzuat hükmü nedeniyle mahsup hakkı bir yıldan daha uzun süre sonra kullanılabilecekse 295 hesabın kullanılması gündeme gelebilir. Örneğin 5 yıl sürecek yıllara sari inşaat ve onarım işi ile ilgili müşteri tarafından avans ve hakedişler üzerinden yapılan kesintiler (stopaj) bu hesapta izlenebilir. Bu nedenle stopajın niteliği ve mahsup tarihi mutlaka belirlenmelidir. Kurumlar Vergisi Açısından 295 Hesap Kurumların cari dönemde ödedikleri ve aynı veya izleyen yakın dönemde mahsup edecekleri vergiler çoğunlukla kısa vadeli niteliktedir. Bu nedenle olağan kurumlar vergisi uygulamasında 193 hesabın kullanımına daha sık rastlanır. 295 hesabın kullanılması için peşin ödenmiş verginin izleyen yıldan sonraki yıllarda mahsup edilecek nitelikte olması gerekir. Dolayısıyla 295 hesap normal kurumlar vergisi işlemlerinde her zaman kullanılan bir hesap değildir. 295 Hesap Günümüzde Sık Kullanılan Bir Hesap mıdır? 295 hesap, yapısı gereği çok sık kullanılan hesaplardan biri olmayabilir. Çünkü peşin ödenen vergilerin büyük bölümü: Aynı hesap döneminde, Yıllık beyanname aşamasında, İzleyen hesap dönemi içerisinde mahsup edilebilmektedir. Bu tür tutarlar genellikle 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabında izlenir. 295 hesap ise mahsup hakkının bir yıldan uzun süre sonrasına uzadığı daha özel durumlarda önem kazanır. Bu nedenle işletmelerde 295 hesap bakiyesi bulunması halinde, tutarın neden uzun vadeli sınıflandırıldığı ayrıca belgelenmelidir. 295 Hesap ile 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Arasındaki Fark 295 ve 280 hesapların ikisi de duran varlık niteliğinde olmakla birlikte ekonomik içerikleri farklıdır. Ölçüt280 Gelecek Yıllara Ait Giderler295 Peşin Ödenen Vergiler ve FonlarKonuGelecekte giderleşecek ödemeGelecekte mahsup edilecek vergiKarşılıkGider veya maliyet hesabıVergi borcuKısa vadeli karşılığı180193Hesap karakteriAktifAktifÖrnekÜç yıllık sigortaUzun vadeli mahsup edilecek vergi Basit ifadeyle: 280 → Gelecek yılın gideri 295 → Gelecek yılın vergi mahsup hakkı şeklinde düşünülebilir. 295 Hesapta Amortisman Ayrılır mı? Hayır. 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı: Maddi duran varlık değildir. Maddi olmayan duran varlık değildir. Özel tükenmeye tabi varlık değildir. Bu nedenle: 257 Birikmiş Amortismanlar, 268 Birikmiş Amortismanlar, 278 Birikmiş Tükenme Payları hesaplarıyla ilişkili değildir. 295 hesaptaki tutarlar amortisman yoluyla değil, mahsup süresi yaklaştığında 193 hesaba aktarılmak suretiyle azalır. Peşin Ödenmiş Verginin İade Edilmesi 295 hesapta bulunan bir tutarın mahsup yerine işletmeye iade edilmesi de mümkün olabilir. Örneğin işletmenin 295 hesabında bulunan 400.000 TL verginin mevzuat veya idari işlem sonucu banka hesabına iade edildiği varsayılsın. Temel muhasebe mantığı: 102 Bankalar (borç) 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar (alacak) şeklindedir. Ancak verginin gerçekten nakden iade edilip edilemeyeceği ilgili vergi türünün mevzuatına göre belirlenmelidir. Mahsup Hakkının Ortadan Kalkması Durumunda Ne Yapılır? 295 hesapta bulunan tutarın ileride mahsup edileceği varsayılır. Ancak daha sonra: Mahsup hakkının kaybedilmesi, Vergi alacağının reddedilmesi, Sürenin geçirilmesi, Hukuki şartların gerçekleşmemesi gibi durumlar ortaya çıkabilir. Bu durumda 295 hesapta bulunan tutarın artık işletme için ekonomik fayda sağlayıp sağlamadığı değerlendirilmelidir. Gerekli şartların oluşması halinde uygun gider veya zarar hesabına aktarım gündeme gelebilir. Ancak bu tür bir tutarın vergi matrahında gider olarak kabul edilip edilmeyeceği ayrıca işlem sırasında geçerli olan vergi mevzuatı açısından incelenmelidir. 295 Hesapta Alt Hesap Kullanımı 295 hesabın vergi türü ve mahsup yılı bazında ayrıştırılması yararlıdır. Örnek: 295.01 Gelecek Yıllarda Mahsup Edilecek Vergiler 295.01.001 2028 Yılında Mahsup Edilecek Vergiler 295.01.002 2029 Yılında Mahsup Edilecek Vergiler 295.02 Uzun Vadeli Vergi Kesintileri 295.02.001 Yurt İçi Vergi Kesintileri 295.02.002 Yurt Dışı Vergi Kesintileri 295.03 Gelecek Yıllarda Mahsup Edilecek Fonlar 295.09 Diğer Uzun Vadeli Peşin Vergiler Bu sistem sayesinde her tutar için: Verginin türü, Ödeme tarihi, Vergi dönemi, Mahsup hakkının hukuki dayanağı, Beklenen mahsup yılı, 193 hesaba aktarım tarihi, Mahsup edilen tutar, Kalan bakiye ayrı ayrı izlenebilir. Dönem Sonunda 295 Hesap Nasıl Kontrol Edilmelidir? 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı dönem sonlarında ayrıntılı olarak incelenmelidir. Her bakiye için şu sorular cevaplandırılmalıdır: Tutar hangi vergi veya fona aittir? Ödeme gerçekten yapılmış mıdır? Mahsup hakkı halen devam ediyor mu? Mahsup hangi yılda yapılacaktır? Mahsup süresi bir yılın altına düşmüş müdür? 193 hesaba aktarılması gereken tutar var mıdır? Mahsup hakkının hukuki dayanağı nedir? Vergi idaresiyle mutabakat gerekli midir? İade alınması gereken bir tutar var mıdır? Çok eski dönemlerden kalan bakiye bulunmakta mıdır? Mahsup imkânını kaybetmiş tutar var mıdır? Uzun yıllar hareket görmeyen 295 hesap bakiyeleri özellikle incelenmelidir. 193 ile 295 Hesap Arasında Dönem Sonu Vade Ayrımı Örneğin işletmenin toplam 1.200.000 TL peşin ödenmiş vergisi olduğunu varsayalım. Dönem sonunda: 400.000 TL gelecek yıl mahsup edilecek, 800.000 TL iki veya daha sonraki yıllarda mahsup edilecek. Bu durumda: 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar → 400.000 TL 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar → 800.000 TL olarak sınıflandırılması gerekir. Bu ayrım işletmenin dönen ve duran varlıklarının doğru gösterilmesini sağlar. 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı Kullanılırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 295 hesap izleyen yıldan sonraki yıllarda indirim veya mahsup konusu yapılabilecek peşin vergi ve fonlar için kullanılır. Hesap aktif karakterlidir ve normal olarak borç bakiyesi verir. Bir yıl içinde mahsup edilecek peşin vergiler 193 hesapta izlenmelidir. 193 ve 295 hesap ayrımında vade temel kriterdir. Mahsup süresi bir yılın altına düşen 295 bakiyeleri 193 hesaba aktarılmalıdır. 295 hesapta bulunan tutar doğrudan vergi gideri değildir. Hesap bir vergi alacağı veya mahsup hakkını temsil eder. Geçici vergi işlemlerinde 295 hesap otomatik olarak kullanılmamalıdır. Stopaj yoluyla kesilen vergilerde mahsup süresi ayrıca değerlendirilmelidir. Her peşin vergi uzun vadeli değildir. Her uzun vadeli vergi bakiyesi için hukuki mahsup dayanağı bulunmalıdır. Alt hesaplar vergi türü ve mahsup yılı bazında düzenlenmelidir. 295 hesapta amortisman ayrılmaz. 295 ile 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler birbirine karıştırılmamalıdır. 295 hesap gelecekte giderleşecek tutarı değil, gelecekte mahsup edilecek vergiyi izler. Mahsup zamanı geldiğinde tutar önce 193 hesaba aktarılır. 193 hesaptaki tutar daha sonra ilgili vergi borcundan mahsup edilir. İade alınabilecek tutarlar ayrıca izlenmelidir. Mahsup hakkını kaybeden tutarlar doğrudan gider yazılmadan önce vergi mevzuatı açısından değerlendirilmelidir. Dönem sonlarında 295 hesap bakiyelerinin vade analizi yapılmalıdır. Uzun süre hareket görmeyen bakiyeler vergi dairesi kayıtları ve belgelerle karşılaştırılmalıdır. Vergi ödeme makbuzları, beyannameler ve mahsup belgeleri muhasebe kayıtlarıyla ilişkilendirilmelidir. Sık Sorulan Sorular 1. 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı ne için kullanılır? İzleyen yıldan sonraki yıllarda indirim veya mahsup konusu yapılabilecek peşin ödenen vergi ve fonların izlenmesinde kullanılır. 2. 295 hesap aktif mi pasif mi çalışır? 295 hesap aktif karakterlidir ve normal olarak borç bakiyesi verir. 3. 193 ile 295 hesap arasındaki fark nedir? 193 hesap bir yıl içinde mahsup edilecek, 295 hesap ise bir yıldan daha uzun sürede mahsup edilecek peşin vergi ve fonları izler. 4. 295 hesaptaki tutar ne zaman 193 hesaba aktarılır? Vergi veya fonun indirilebilme ya da mahsup süresi bir yılın altına düştüğünde 193 hesaba aktarılır. 5. 295 hesaptan 193 hesaba aktarım kaydı nasıl yapılır? 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı borçlandırılır, 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı alacaklandırılır. 6. 295 hesaptaki tutarlar gider midir? Hayır. Bunlar gelecekte ilgili vergi borcundan mahsup edilmesi beklenen aktif nitelikli tutarlardır. 7. Geçici vergi 295 hesapta izlenir mi? Olağan geçici vergi uygulamasında mahsup süresi kısa vadeli olduğundan çoğunlukla 193 hesabın kullanılması gündeme gelir. 295 için mahsup süresinin bir yıldan uzun olması gerekir. 8. Stopaj yoluyla kesilen vergiler 295 hesapta izlenebilir mi? Mahsup süresi bir yıldan daha uzun ise şartlarına göre 295 hesap gündeme gelebilir. Normal kısa vadeli mahsuplarda 193 hesap kullanılır. 9. 295 hesapta amortisman ayrılır mı? Hayır. 295 hesap amortismana tabi bir duran varlık değildir. 10. 295 hesaptaki vergi iade alınırsa ne yapılır? İade banka hesabına geldiğinde 102 Bankalar Hesabı borçlandırılır ve 295 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı alacaklandırılır. 11. Mahsup hakkı kaybedilirse 295 hesap nasıl kapatılır? Öncelikle mahsup hakkının neden ortadan kalktığı ve tutarın vergi mevzuatına göre gider kabul edilip edilmeyeceği değerlendirilir. Sonuca göre uygun gider veya zarar hesabına aktarım yapılabilir. 12. 295 hesap dönem sonunda nasıl kontrol edilmelidir? Vergi türü, ödeme tarihi, mahsup yılı, hukuki dayanak, 193 hesaba aktarılması gereken bölüm ve kullanılabilir mahsup hakkı ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Muhasebe Kayıt Örnekleri – Yevmiye Madde Örnekleri Hesaplama Araçları Kaynak: Tekdüzen Hesap Planı Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.