Vergi Haberleri
İnternet Üzerinden Takipçi ve Beğeni Satma Faaliyeti Basit Usule Tabi Olabilir mi?
Dijital platformlar üzerinden yürütülen faaliyetlerin vergisel boyutu, son yıllarda hem mükellefler hem de idare açısından önem kazanan bir alan hâline gelmiştir. Özellikle internet üzerinden takipçi ve beğeni satışı gibi faaliyetlerin hangi gelir unsuru kapsamında değerlendirileceği ve basit usulde vergilendirmeden yararlanıp yararlanamayacağı, uygulamada tereddüt doğuran konular arasında yer almaktadır.
Bu yazıda, Gelir İdaresi Başkanlığı adına Sivas Valiliği Defterdarlık Gelir Müdürlüğü tarafından verilen özelge çerçevesinde, söz konusu faaliyetin vergisel niteliği yalnızca özelgede yer alan somut olay üzerinden teknik vak’a diliyle ele alınmaktadır.
Özelgeye Konu Olayın Özeti
Özelge talebinde bulunan gerçek kişi, internet üzerinden takipçi ve beğeni satışı faaliyeti yürütmek istediğini, bu faaliyet için basit usulde mükellefiyet tesis ettirmek arzusunda olduğunu, ancak söz konusu faaliyete ilişkin NACE kodu bulunmadığını belirterek basit usulde vergilendirilmesinin mümkün olup olmadığı hususunda idarenin görüşünü talep etmiştir.
İdare, değerlendirmesini yalnızca bu faaliyet türü ve talep edilen vergilendirme şekli ile sınırlı tutarak, faaliyetin ticari kazanç niteliğini ve basit usul karşısındaki durumunu irdelemiştir.
Faaliyetin Ticari Kazanç Kapsamında Değerlendirilmesi
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda ticari kazanç, her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar olarak tanımlanmıştır. İlgili özelgede idare, internet üzerinden takipçi ve beğeni satışı faaliyetinin;
Bir emek ve organizasyon çerçevesinde yürütülmesi,
Gelir elde edilmesine yönelik bir faaliyet olması,
Şahsi ihtiyaç sınırlarını aşan bir nitelik taşıması,
Devamlılık unsurunu barındırması,
nedeniyle ticari faaliyet kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ifade etmiştir.
Bu kapsamda, kazanç sağlama niyetinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, faaliyetin kazanç sağlama potansiyeline sahip olması ve ticari organizasyon unsurlarını taşıması, söz konusu gelirin ticari kazanç olarak vergilendirilmesi için yeterli görülmüştür.
Devamlılık Unsuru ve Muamelede Çokluk Ölçütü
Özelgede dikkat çekilen önemli hususlardan biri, faaliyetin ticari sayılmasında devamlılık unsuru olmuştur. İdare, ticari organizasyonun açıkça ortaya konulamadığı durumlarda;
Aynı takvim yılı içinde birden fazla işlem yapılması,
Faaliyetin takip eden yıllarda sürdürülmesi,
hâllerinin muamelede çokluk olarak değerlendirileceğini ve bu durumun faaliyetin ticari niteliğini ortaya koyacağını belirtmiştir.
İnternet üzerinden takipçi ve beğeni satışı faaliyeti, doğası gereği süreklilik ve tekrar içerdiğinden, bu ölçütler çerçevesinde ticari faaliyet olarak kabul edilmiştir.
Basit Usulde Vergilendirme Açısından Değerlendirme
Gelir Vergisi Kanununun basit usule ilişkin hükümlerinde, belirli faaliyetlerin açıkça basit usul kapsamı dışında bırakıldığı düzenlenmiştir. İlgili özelgede, internet üzerinden takipçi ve beğeni satışı faaliyetinin;
Reklam faaliyeti kapsamında değerlendirilmesi,
Aynı zamanda aracılık ve tavassut işi niteliği taşıması,
nedeniyle, Gelir Vergisi Kanununun 51 inci maddesinde sayılan yasaklı faaliyetler arasında yer aldığı vurgulanmıştır.
Bu nedenle, söz konusu faaliyetin basit usulde vergilendirilmesi mümkün bulunmamış, kazancın gerçek usulde vergilendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Beyan ve Kazanç Tespit Şekli
İdare, bu faaliyetten elde edilen kazancın;
Bilanço esasına göre veya
İşletme hesabı esasına göre
tespit edilmesi gerektiğini ve elde edilen kazancın yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesinin zorunlu olduğunu açıkça ifade etmiştir.
Dolayısıyla, internet üzerinden takipçi ve beğeni satışı yapan kişilerin basit usul hükümlerinden yararlanması mümkün olmayıp, ticari kazanç hükümlerine tabi olmaları gerekmektedir.
Sık Sorulan Sorular Tablosu
SoruCevapİnternet üzerinden takipçi satışı ticari kazanç mıdırEvet, ticari kazanç olarak vergilendirilirBeğeni satışı gelir vergisine tabi midirEvet, ticari kazanç kapsamında vergiye tabidirBu faaliyet basit usulde yapılabilir miHayır, basit usulden yararlanılamazNACE kodunun olmaması basit usule engel midirHayır, esas engel faaliyetin niteliğidirFaaliyet reklam işi sayılır mıEvet, reklam faaliyeti kapsamındadırAracılık faaliyeti basit usulde olabilir miHayırKazanç nasıl tespit edilirBilanço veya işletme hesabı esasına göreBeyanname verilmesi zorunlu mudurEvet, yıllık beyanname verilmelidirDevamlılık şartı önemli midirEvet, ticari faaliyetin temel unsurudurBu özelge neyi netleştiriyorTakipçi ve beğeni satışının basit usule giremeyeceğini
Sonuç
İlgili özelge, internet üzerinden takipçi ve beğeni satışı faaliyetinin vergisel niteliğini açık biçimde ortaya koymaktadır. Bu faaliyet, reklam ve aracılık işi kapsamında değerlendirilmekte ve ticari kazanç olarak vergilendirilmektedir. Gelir Vergisi Kanununun açık hükümleri gereği, bu faaliyetin basit usulde vergilendirilmesi mümkün olmayıp, kazancın gerçek usulde tespit edilerek yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.
ÖRNEK ÖZELGE
T.C.SİVAS VALİLİĞİDefterdarlık Gelir Müdürlüğü
Sayı:E-67630374-120[2023]-1166510.05.2024Konu:İnternet Üzerinden Takipçi ve Beğeni Satma Basit Usulde Mükellefiyet
İlgi:… tarih ve … kayıt numaralı özelge talep formunuz.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; internet üzerinden takipçi ve beğeni satma faaliyeti ile ilgili olarak basit usulde mükellefiyet kaydı açtırmak istediğiniz, ancak bu faaliyetle ilgili nace kodunun bulunmadığından bahisle basit usulde vergilendirilmenizin mümkün olup olmadığı hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmış olup, Defterdarlığımız görüşüne aşağıda yer verilmiştir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;
-“Mevzuu” başlıklı 1 inci maddesinde, gerçek kişilerin gelirlerinin gelir vergisine tâbi bulunduğu, gelirin bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarı olduğu,
-“Ticari Kazancın Tarifi” başlıklı 37 nci maddesinde, her türlü ticari ve sınaî faaliyetlerden doğan kazançların ticari kazanç olduğu,
-“Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti” başlıklı 38 inci maddesinde, bilanço esasına göre ticari kazancın, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müsbet fark olduğu, bu dönem zarfında sahip veya sahipler tarafından işletmeye ilave olunan değerlerin bu farktan indirileceği; işletmeden çekilen değerlerin ise söz konusu farka ilave olunacağı,
-“İşletme Hesabı Esasında Ticari Kazancın Tespiti” başlıklı 39 uncu maddesinde ise işletme hesabı esasına göre ticari kazancın, bir hesap dönemi içinde elde edilen hasılat ile giderler arasındaki müspet fark olduğu, emtia alım ve satımı ile uğraşanlarda ticari kazancın bulunması için hesap dönemi sonundaki emtia mevcudunun değerinin hasılata, hesap dönemi başındaki emtia mevcudunun değerinin ise giderlere ilave olunacağı,
hükme bağlanmıştır. Ayrıca, anılan Kanunun;
–“Basit Usulde Ticari Kazancın Tespiti” başlıklı 46 ncı maddesinde, 47 ve 48 inci maddelerde yazılı şartları topluca haiz olanların ticari kazançlarının basit usulde tespit olunacağı,
–“Basit Usulün Hududu” başlıklı 51 inci maddesinde, basit usulün hududu gösterilmiş olup mezkûr maddenin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinde, her türlü ilan ve reklam işleriyle uğraşanların veya bu işlere tavassut edenlerin; (8) numaralı bendinde de tavassut işi yapanların basit usulden faydalanamayacakları,
–“Gelirin Toplanması ve Beyan” başlıklı 85 inci maddesinde ise, mükelleflerin 193 sayılı Kanunun ikinci maddesinde yazılı kaynaklardan bir takvim yılı içinde elde ettikleri kazanç ve iratları için bu kanunda aksine hüküm olmadıkça yıllık beyanname verecekleri, bu Kanuna göre beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanmasının zorunlu olduğu, tacirlerle çiftçiler ve serbest meslek erbabının ticari, zirai ve mesleki faaliyetlerinden kazanç temin etmemiş olsalar bile yıllık beyanname verecekleri
hüküm altına alınmıştır.
Ticari faaliyet emek-sermaye organizasyonuna dayanmakta olup, kazanç sağlama niyet ve kastının bulunup bulunmaması, böyle bir organizasyon tarafından icra edilen faaliyetin ticari faaliyet olma niteliğine etki etmemektedir. Ancak bir faaliyetin ticari faaliyet sayılabilmesi için kazanç sağlama niyet ve kastı gerekmemekle birlikte, faaliyeti icra eden organizasyonun bütün unsurlarıyla birlikte değerlendirildiğinde kazanç sağlama potansiyeline sahip olması, şahsi ihtiyaç kapsam ve sınırlarını aşması gerekmektedir.
Bu itibarla, gelir elde edilen faaliyetin ticari bir organizasyon içinde yapılması, ticari faaliyetin bir unsuru sayılması, ticari organizasyonun şekli ve maddi unsurları ile açıkça belli olmadığı hallerde ise faaliyetin devamlılık kasıt ve niyeti ile yapıldığını belirleyen objektif ölçü olarak, muamelede çokluk olup olmadığına bakılması gerekmektedir. Muamelede çokluk, gelir elde edilen faaliyetin aynı takvim yılı içerisinde birden fazla defada veya takip eden birden fazla takvim yılında art arda gerçekleştirilmesidir.
Buna göre; internet üzerinden takipçi ve beğeni satma faaliyeti neticesinde elde edilen kazancın Gelir Vergisi Kanununun ticari kazançlara ilişkin hükümleri çerçevesinde vergiye tabi tutulması gerekmektedir.
Diğer taraftan, ticari kazanç kapsamında vergiye tabi tutulması gereken söz konusu faaliyetin reklam ve aracılık işi kapsamında olması nedeniyle, Gelir Vergisi Kanununun 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (6) ve (8) numaralı bentleri uyarınca basit usulde vergilendirilmesi mümkün bulunmamakta olup, kazancın bilanço esası veya işletme hesabı esasına göre tespit edilmesi ve yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.
ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER
Basit Usul Mükellefinin Ticari Araç Satışı: Vergisel Yükümlülük Var mı?
Basit Usulden Gerçek Usule Geçince KDV İndirimi Mümkün mü?
Kaynak: GİB Özelge
Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.
