Sözleşmeye Bağlı Araç Tahsisi Durumunda Gider Kısıtlaması Giriş Ticari faaliyetlerde kullanılan araçlarla ilgili yakıt, bakım, kira gibi giderler çoğu zaman kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılabilir. Ancak bazı durumlarda bu giderler işletme ihtiyaçları için değil, sözleşme gereği başka bir tarafa tahsis edilen araçlara ilişkin olabilmektedir. Bu durumda giderlerin kanunen kabul edilmeyen gider olup olmayacağı önemli bir vergi sorusu hâline gelir. Bu yazımızda, Ankara Defterdarlığı tarafından verilen 22.06.2025 tarihli özelge doğrultusunda sözleşme kapsamında idare kullanımına verilen araç giderlerinin vergisel durumunu inceliyoruz. Olayın Özeti (A) İş Ortaklığı: Bir kamu ihalesi kapsamında … idaresine karşı belirli bir işi yürütmektedir. Teknik şartname uyarınca idarenin kullanımına tahsis edilmek üzere bazı araçları kiralamak zorundadır. Kiralama, yakıt, bakım vb. masrafların tamamı iş ortaklığı tarafından karşılanmakta, Bu giderler hakedişlere yansıtılarak bedel tahsil edilmektedir. Bu çerçevede iş ortaklığı, şu hususta vergi idaresinden görüş istemiştir: -Sözleşme gereği kiralanarak idarenin kullanımına verilen binek araç giderleri -GVK ve KVK’ya göre indirim konusu yapılabilir mi? -Bu giderlerde binek araç gider kısıtlaması uygulanır mı?” I- Kurumlar Vergisi Açısından Değerlendirme -Temel Vergi Kuralı: Kurum kazancının tespitinde ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi ile ilgili giderler indirim konusu yapılabilir. (GVK md.40/1) Ancak; -Sözleşme gereği kiralanan araçlar iş ortaklığının ticari faaliyetinde aktif olarak kullanılmıyorsa,-Sadece idarenin kullanımına sunulmuşsa, -Bu araçlara ilişkin giderler işletme ile illiyet bağı taşımadığı için gider kabul edilmez. Sonuç olarak;Bu giderlerin kurum kazancından indirimi mümkün değildir. (Kanunen Kabul Edilmeyen Gider – KKEG) ✔ Dolayısıyla binek araçlarda öngörülen %70 gider indirimi sınırı da uygulanmaz. Çünkü doğrudan tamamen KKEG olarak dikkate alınır. II- KDV Yönünden KDV Kanunu md.30/d açık hükmü: Gelir/kurumlar vergisi bakımından indirimi kabul edilmeyen giderlere ait KDV indirim konusu yapılamaz. Bu kapsamda: -Kiralama, yakıt, sigorta vb. giderler KKEG olduğundan;➡ Bu giderlere ait KDV de indirilemez.➡ İşletme üzerinde nihai maliyet olarak kalır. Kaynak ➡ Ankara Defterdarlığı➡ E-84974990-130[KDV-2/İ/29-2022/42]-…➡ 22.06.2025 tarihli özelge Sonuç ve Değerlendirme Sözleşme gereği zorunlu olarak kiralanıp iş ortaklığının kendi faaliyetinde kullanılmayan binek araç giderleri; Vergisel UnsurDurumKira, yakıt, bakım vb.Gider yazılamazBu giderlere ilişkin KDVİndirilemezHakedişe yansıtılan kısımGelir olarak dikkate alınır 10 Soru – 10 Cevap Tablosu SoruCevapAraç kiralama gideri vergiden düşülür mü?İşletme faaliyetinde kullanılmayan araç giderleri indirilemez.Binek araç gider kısıtlaması ne zaman uygulanır?Sadece işletmede kullanılan araçlarda uygulanır.Kamu idaresine tahsisli araç giderleri gider yazılır mı?Hayır, KKEG olarak dikkate alınır.Sözleşme gereği kiralanan araç KDV indirimi yapılır mı?Yapılamaz, KDV Kanunu md.30/d uygulanır.Araç yakıt ve bakım giderleri indirilebilir mi?İşe hizmet etmiyorsa indirilemez.Araç kira bedeli hakedişe yansıtılırsa durum değişir mi?Hayır, vergisel sonuç değişmez.İdareye tahsis edilen araç nedir?İş ortaklığı faaliyetinde kullanılmayıp idare kullanımına verilen araçtır.KKEG nedir?Kanunen Kabul Edilmeyen Gider olup matrahtan indirilemez.KDV indirimi şartı nedir?Vergiye tabi işte kullanılma şartı aranır.Bu konuda remi görüş var mı? Elbette! Yukarıdaki özelge konusu kapsamında idare kullanımına verilen binek araç kiralama giderlerinin tamamının KKEG (Kanunen Kabul Edilmeyen Gider) olması esas alınarak örnek yevmiye maddeleri aşağıda hazırlanmıştır. Örnek Yevmiye Kayıtları (İsteğe bağlı uygun olan başka hesaplar kullanılabilir) (Ticari kazancın tespitinde gider kabul edilmeyen binek araç kiralama harcaması için) 1-Araç Kiralama Faturasının Kaydı (İş ortaklığı faaliyetinde kullanılmayan – idareye tahsisli araç) Örnek Fatura Bilgileri: Araç Kira Bedeli: 40.000 TL KDV (%20): 8.000 TL Toplam: 48.000 TL 770 Genel Yönetim Giderleri ................. 40.000 770.99 KKEG – Binek Araç Giderleri 770 Genel Yönetim Giderleri (KDV) ............ 8.000 770.98 KKEG – İndirilemeyen KDV 320 Satıcılar ....................................... 48.000 Açıklama:Bu giderler işletme faaliyetinde doğrudan kullanılmadığından tamamı KKEG olarak kaydedilir. Dönem sonunda 689 – Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına aktarılabilir. 2-Dönem Sonunda KKEG Aktarımı (Kurumlar vergisi matrahına ilave edilmesi için) 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar ..... 48.000 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı ........................ 48.000 Bu kayıtla söz konusu kira gideri mali tablolara gider olarak yansımaya devam eder ancak vergi matrahından indirilemez. 3- Hakedişe Yansıtılan Araç Gideri (Gelir Kaydı) Varsayalım hakedişe şu tutar yansısın: Araç Tahsis Bedeli: 60.000 TL KDV (%20): 12.000 TL 120 Alıcılar ............................................ 72.000 600 Yurtiçi Satışlar ................................ 60.000 391 Hesaplanan KDV .................................. 12.000 ▶ Özelgeye göre bu tutar gelir olarak ticari kazanca eklenir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIAnkara DefterdarlığıGelir Kanunları KDV ve Ötv Müdürlüğü    Sayı:E-84974990-130[KDV-2/İ/29-2022/42]-…22.06.2025Konu:Sözleşmeye İlişkin Olarak Yapılan Araç Kiralamalarına Ait Gider Kısıtlaması Uygulaması       İlgi:….  İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda;  -İş ortaklığınızın, … karşı … işini yürüttüğü,  -İdare ile imzalanmış olan ana sözleşmenin eki olan özel teknik şartnamenin “8.5.m” maddesinde … denildiği,  -İş ortaklığınızın, her türlü masrafı tarafınızca karşılanmak üzere söz konusu araçları temin ederek idarenin kullanımına tahsis ettiği ve bu araçlar için ödenen kira ve akaryakıt giderlerinin bir anlamda sözleşme bedeli olarak hak edişler içerisine yansıtıldığı,  belirtilerek;  Sözleşme gereği zorunlu olarak kiralanan araçlara ait giderlerin, ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılıp yapılamayacağı ile söz konusu binek araçlara ait giderlerin kısıtlamaya tabi olup olmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmiştir.    I- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:  5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içerisinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı, safi kurum kazancının tespitinde de Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.  193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;  -37 nci maddesinde, “Her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazançlar  ticari kazançtır.”,  -38 inci maddesinde, “Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsdeki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müsbet farktır. Bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce:  1. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir;  2. İşletmeden çekilen değerler ise bu farka ilave olunur.  Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulur.” hükümlerine yer verilmiştir.  Anılan Kanunun 40 ıncı maddesinde;  “Safi kazancın tespit edilmesi için, aşağıdaki giderlerin indirilmesi kabul edilir:  1.Ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderler; [(1/1/2024 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere 7491 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle yürürlükten kaldırılan parantez içi hüküm) İhracat, yurt dışında inşaat, onarma, montaj ve taşımacılık faaliyetlerinde bulunan mükellefler, bu bentte yazılı giderlere ilaveten bu faaliyetlerden döviz olarak elde ettikleri hâsılatın binde beşini aşmamak şartıyla yurt dışındaki bu işlerle ilgili giderlerine karşılık olmak üzere götürü olarak hesapladıkları giderleri de indirebilirler.](Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, kiralama yoluyla edinilen binek otomobillerinin her birine ilişkin aylık kira bedelinin 5.500 Türk lirasına kadarlık kısmı ile binek otomobillerinin iktisabına ilişkin özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi toplamının en fazla 115.000 Türk lirasına kadarlık kısmı gider olarak dikkate alınabilir.)  …  5.Kiralama yoluyla edinilen veya işletmeye dahil olan ve işte kullanılan taşıtların giderleri (Şu kadar ki faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere, binek otomobillere ilişkin giderlerin en fazla %70’i indirilebilir.)   …” hükmü yer almaktadır.  Öte yandan, 27.05.2020 tarihinde yayımlanan 311 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde de konuyla ilgili açıklamalara ve örneklere yer verilmiştir.  Diğer taraftan, bir giderin kazancın elde edilmesi ve idamesi ile ilgili olduğunun kabulü için; işin mahiyeti ve genişliği ile uygun olması, giderle kazancın elde edilmesi ve idamesi arasında illiyet bağının bulunması, giderlerin keyfi olmaması yani kazancın elde edilmesi için mecburi olarak yapılması, yapılan gider karşılığında gayrimaddi bir kıymet iktisap edilmemiş olması ve Vergi Usul Kanununa göre tevsik edici belgelere dayandırılması gerekmektedir.  Bu hüküm ve açıklamalara göre, iş ortaklığınız tarafından kiralanarak idarenin kullanımına tahsis edilen ve faaliyetlerinizde kullanılmayan binek otomobillerin; kiralama, akaryakıt, kasko, sigorta, onarım, bakım vb. giderlerinin tamamının ya da bir kısmının kurum kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.  II- KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:  3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun;  -1/1 inci maddesinde; ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti kapsamında Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu,  -29/1-a maddesinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisi ile ithal olunan mal ve hizmetler dolayısıyla ödenen KDV’yi indirebilecekleri,  -30/d maddesinde; Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV’nin indirilemeyeceği  hükme bağlanmıştır.  KDV Genel Uygulama Tebliğinin “İndirilemeyecek KDV” başlıklı (III/C-2.) bölümünde yer alan “Genel Açıklama” alt başlıklı (III/C-2.1.) bölümünde;  “KDV esas itibarıyla vergi indirimi mekanizmasına dayanan bir vergilendirme şekli olmakla beraber, uygulamada, vergi indirimine imkân tanınmayan bazı haller Kanunun 30 uncu maddesinde sayılmıştır. Buna göre aşağıda açıklanan vergiler, mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den indirilmez.  …  ç) Kanunun (30/d) maddesi uyarınca Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen (kanunen kabul edilmeyen) giderler dolayısıyla ödenen KDV de mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den indirilemeyecektir.  Bu itibarla, faaliyetin yürütülmesi için gerekli olan giderler dışında kalan, işle ilgili bulunmayan veya işletme sahibinin özel tüketimine yönelik harcamalar niteliğinde bulunan ve sair kanunen kabul edilmeyen giderlere ilişkin belgelerde gösterilen KDV tüketici durumunda bulunan işletme veya işletme sahibi üzerinde kalacaktır.  …” açıklamaları yer almaktadır.  Buna göre, iş ortaklığınız tarafından kiralanarak idarenin kullanımına tahsis edilen ve faaliyetlerinizde kullanılmayan binek otomobillerin kiralama, akaryakıt, kasko, sigorta, onarım, bakım vb. giderlerinin tamamı ya da bir kısmı kurum kazancınızın tespitinde gider olarak kabul edilmediğinden, söz konusu harcamalara ilişkin KDV tutarının indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır.  Bilgi edinilmesini rica ederim. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Vergiye Uyumlu Mükellef İndirimi: Tecil Edilen Borçlarda İndirimin Akıbeti Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.